Mevsimlerin oluşumu

8.sınıf fen dersi mevsimlerin oluşumu ve iklim ünitesi, mevsimlerin oluşumu konu anlatımı. Mevsimlerin oluşum sebepleri, eksen eğikliği, ekinoks, gündönümü, yengeç ve oğlak dönencesi ekvator nedir?

Mevsimlerin oluşum sebepleri

1- Dünya’nın eksen eğikliği,
2- Dünya’nın güneş çevresindeki dönme hareketidir.


Dünya’nın ekseni ile yörünge ekseni arasında 23o27 (23 derece, 27 dakika) lık açı bulunur.

Eksen eğikliği nedeniyle;
1- Mevsimler oluşur,
2- Kuzey ve Güney yarımkürede farklı mevsimler yaşanır.
3- Mevsimlik (yıllık) sıcaklık farkları görülür.
4- Güneş ışınlarının geliş açısı yıl içinde sürekli değişir.


21 Mart, 23 Eylül ile 21 Haziran, 21 Aralık mevsimlerin başlangıç tarihleridir.


Ekinoks tarihleri :
21 Mart ve 23 Eylül
Ekinoks; gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarihtir.


Gündönümü (solstis) tarihleri :
21 Haziran ve 21 Aralık
Gündönümü (solstis); en uzun gündüz ve en uzun gecenin yaşandığı tarihdir.


resim

Dünya’nın ekseni eğik olmasaydı

1- Mevsimler oluşmazdı.
2- Yıl boyunca gece-gündüz süreleri eşit olurdu.

resim


Yengeç dönencesi
21 Haziran tarihinde Kuzey yarımkürede Güneş ışınlarının dik açıyla geldiği enlemdir.


Oğlak dönencesi
21 Aralık tarihinde Güney yarımkürede Güneş ışınlarının dik açıyla geldiği enlemdir.


Ekvator çizgisi
Kuzey ve Güney yarımküreyi birbirinden ayıran hayali çizgidir.
Yer eksenini dik keser.


Elips
Dünya’nın güneş etrafında çizdiği yörüngenin şeklidir.
Dünya’nın güneş etrafındaki dolanımı dairesel değildir, bazen güneşe yaklaşırken, bazen güneşten uzaklaşır.
Bu durum mevsim sürelerini etkiler ancak,
Mevsim oluşumunu ve sıcaklıkları etkilemez.


Günberi – 3 Ocak
Dünya’nın Güneşe en yakın olduğu tarihtir, günberi denir.


Günöte – 4 Temmuz
Dünya’nın Güneşe en uzak olduğu tarihtir, günöte denir.


Aydınlanma çemberi
Dünya’nın geceden dolayı karanlık ve gündüzden dolayı aydınlık olan yerlerini birbirinden ayıran çizgidir.

Mevsimlerin başlangıç tarihleri ve özellikleri
Dünya’nın eksen eğikliği sonucunda her iki yarımkürede farklı mevsimler yaşanır.

Bu nedenle Kuzey ve Güney yarımkürede her mevsimin başlangıç tarihleri farklıdır.


21 Aralık tarihinde

resim

Kuzey yarımkürede
1- Kış başlangıcıdır.
2- En uzun gece yaşanır.
3- Geceler kısalmaya ve
4- Gündüzler uzamaya başlar.

Güney yarımkürede
1- Yaz başlangıcıdır.
2- En uzun gündüz yaşanır.
3- Geceler uzamaya ve
4- Gündüzler kısalmaya başlar.
5- Güneş ışınları oğlak dönencesine dik açı ile gelir.


21 Haziran tarihinde

resim

Kuzey yarımkürede
1- Yaz başlangıcı
2- En uzun gündüz
3- Geceler uzamaya ve
4- Gündüzler kısalmaya başlar
5- Güneş ışınları yengeç dönencesine dik açı ile gelir.

Güney yarımkürede
1- Kış başlangıcı
2- En uzun gece
3- Geceler kısalmaya ve
4- Gündüzler uzamaya başlar


21 Mart tarihinde
1- Kuzey yarımkürede ilkbahar,
2- Güney yarımkürede sonbahar başlangıcıdır.


23 Eylül tarihinde
1- Kuzey yarımkürede sonbahar,
2- Güney yarımkürede ilkbahar başlangıcıdır.


resim

23 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde ortak gerçekleşenler
1- Güneş ışınları ekvator enlemine dik açıyla,
2- Kuzey ve Güney yarımküreye aynı açılarla gelir.
3- Dünyanın her yerinde gece-gündüz eşitliği (ekinoks) yaşanır.


Online cevaplı mevsimlerin oluşumu ve iklim testini çözmek için tıklayın

Unutmayalım!
Türkiye kuzey yarımkürededir.
Dünya geoit (kutuplardan hafifçe basık, Ekvator’dan şişkin) şeklindedir.
Dünya kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru dönmektedir.
Dünya’nın kendi ekseni etrafında hareketi 24 saat sürer ve gece-gündüz oluşur, güneş ışınlarının geliş açısı ve gölge boyu süre değişir.

Dünya’nın güneş etrafında dolanımı 365 gün 6 saat sürmektedir.

8.sınıf mevsimler ve iklim ünitesi, mevsimler konusu, mevsimler nasıl oluşur? Mevsimlerin oluşumunun sebepleri nelerdir? Dünyanın dönme ekseninin eğik olması. Kuzey ve güney yarım kürede mevsimler, dünyanın güneş etrafında dolanımı, ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsimlerin başlangıç tarihleri, solstis nedir, gündönümü nedir, ekinoks nedir? Gece-gündüz süreleri, gölge boyları, güneş ışınlarının yeryüzüne gelme açısı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir